Knjiga Digitalna elektronika, Branko Dokić, 567 strana

Knjiga Digitalna elektronika – izdanje – 2024 god., Branko Dokić, 567 strana, B5

Zahvaljujući veoma brzom razvoju informaciono-komunikacionih tehnologija (ICT) i računarske tehnike, digitalni uređaji su ušli u najširu upotrebu u svim ljudskim dijelatnostima. Mnogi elektronski sistemi su potpuno ili pretežno digitalizovani. Digitalni sistemi nisu samo računari, već su sastavni dijelovi kućnih aparata (bijela tehnika, audiovizuelna tehnika), automobila, satova, mobilnih telefona, sistema za upravljanje industrijskim sistemima i sl.
Elementi digitalne elektronike izučavaju se već na prvim godinama studija elektrotehničkih fakulteta. Napisani su, i na srpskom jeziku, različiti udžbenici prilagođeni različitim nivoima znanja studenata. Jedan od najboljih, namijenjen studentima viših godina studija, svakako jeste Impulsna i digitalna elektronika autora Dejan B. Živković i Miodrag V. Popović, koju sam godinama preporučivao svojim studentima za oblast digitalne elektronike. Budući da ove knjige, već nekoliko godina, nema na tržištu, odlučio sam da napišem Digitalnu elektroniku namjenjenu studentima koji su izučavali oblasti impulsne elektronike.
Knjiga je nastala kao rezultat mojih dugogodišnjih predavanja na Elektrotehničkim fakultetima u Banjaluci i Istočnom Sarajevu, u nastavi predmeta Digitalna elektronika. Izbor i redoslijed materije prvenstveno je prilagođen savladavanju programa tog predmeta. Vjerujem da će biti od koristi i studentima drugih elektrotehničkih fakulteta. U tekstu su ugrađeni brojni riješeni primjeri koji bi trebalo da olakšaju razumijevanje gradiva. Na kraju svakog poglavlja nalazi se veći broj zadataka za vježbu koji će studentima pomoći da provjere dostignuti nivo znanja. Nadam se da će knjiga da bude od koristi i stručnjacima koji se bave projektovanjem digitalnih sistema.
Knjiga je podijeljena u osam poglavlja. Uvod u digitalnu elektroniku prvo je poglavlje i obuhvata osnovna pitanja iz oblasti: prekidačkih funkcija, Bulove algebre, logičkih kola, analize i sinteze kombinacionih i sekvencijalnih mreža, digitalnih integrisanih kola i njihovih familija i metodologije projektovanja tih kola. Pretpostavljeno je da student koji počinje da sluša predmet Digitalna elektronika posjeduje znanja iz ovog uvoda tako da ga treba shvatiti kao podsjetnik i obnavljanje one materije bez koje se ne može uspješno pratiti gradivo Digitalne elektronike. Naslovi ovog poglavlja označeni su sa 0 na početku numeracionog koda.
Poglavlje označeno sa 1 pokriva oblast Standardnih kombinacionih modula kao što su: dekoderi, koderi, multipleksori, demultipleksori, konvertori kodova i pomjerači. Osim metoda analize i sinteze opisane su njihove standardne primjene kao i načini projektovanja mreža kombinacionih modula.
U poglavlju Bistabilna kola opisani su asinhroni i sinhroni lečevi te MS (Master-Slave) i ivični flipflopovi. Analizirane su karakteristike RS, JK, T i D bistabilnih kola preko njihovih funkcionalnih i ekesitacionih tabela te dijagrama stanja.
Registri i brojači opisani su u poglavlju Standardni sekvencijalni moduli. Objašnjene su tehnike sinteze ovih modula i načini projektovanja njihovih mreža. Opisane su i neke od karakterističnih primjena pomjeračkih registara kao što su: paralelno-serijska i serijsko-paralelna konverzija podataka, generatori sekvence, generatori pseudoslučajnih impulsa i sl. Dati su postupci projektovanja različitih vrsta brojača. Opisan je postupak logičkog proračuna brojača proizvoljnog modula. Analizirane su mogućnosti pojave smetnji pri dekodovanju stanja asinhronih i sinhronih brojača.
Najobimnije je poglavlje Programabilni logički moduli koje se sastoji od dva dijela: samoočitljive memorije—ROM i programabilne logičke komponente PLD. Opisane su njihove tehnologije programiranja. Osim jednodimenzionalnog, objašnjeno je dvodimenzionalno adresovanje ROM. Pokazano je kako se projektuju ROM mreže. PLD su podjeljene na: jednostavne (SPLD), složene (CPLD) i programabilne gejtovske mreže (PGA). Analizirane su njihove strukture i načini programiranja. Opisani su i postupci njihovog, računarski potpomognutog, projektovanja. U okviru tog dijela su i osnovni elementi VHDL jezika za opis hardvera digitalnih sistema.
Poglavlje pod nazivom Poluprovodničke memorije sadrži statičke i dinamičke RAM. Opisane su osnovne memorijske ćelije i organizacija memorijskih blokova. Objašnjen je postupak dvodimenzionalnog adresovanja. Pokazano je kako se projektuju RAM mreže.
U poglavlju Aritmetička kola opisani su: komparatori, sabirači, oduzimači, množači i djelitelji. Dati su postupci obavljanja aritmetičkih operacija i projektovanja odgovarajućih digitalnih mreža. Poglavlje se završava aritmetičko-logičkom jedinicom.
Postupci i odgovarajuća digitalna kola konverzije digitalnog u analogni i analognog u digitalni signal opisani su u poglavlju DA i AD konverzija. Analizirani su unipolarni i bipolarni DA konvertori sa: otpornim i kapacitivnim mrežama, sa naponskim i strujnim referencama. Dati su postupci projektovanja i uporedne karakteristike digitalno-analognih konvertora koji se danas proizvode kao integrisane komponente. U drugom dijelu ovog poglavlja opisani su sljedeći tipovi analogno-digitalnih konvertora: sa paralelnim komparatorima (direktni), prateći, integratorski, sa sukcesivnim aproksimacijama i sigma-delta konvertori.

Tehničke karakteristike

• Naslov: Digitalna elektronika
• Podnaslov: izdanje – 2024 god.
• Autor: Branko Dokić
• Izdavač: Agencija Eho / InfoElektronika
• Oblast: Mikrokontroleri/ Programiranje, Popularna nauka/ Opšte teme, Elektroenergetika i Elektrotehnika
• Broj strana: 567
• Format: B5
• Povez: tvrdi
• Masa: 1090 g
• ISBN: 978-99955-46-10-6
• Ključne reči: Digitalna elektronika

Sadržaj knjige

• Predgovor, XVII
• Uvod u digitalnu elektroniku, 1
• 01. Prekidačka algebra, 2
• 02. Logičke operacije, 3
• 03. Prekidačke funkcije, 4
• 04. Logička kola, 14
• 05. Kombinacione mreže, 27
• 06. Sekvencijalne mreže, 38
• 07. Digitalna integrisana kola, 44
• 1. Standardni kombinacioni moduli
• 2. Bistabilna kola
• 4. Programabilni logički moduli,
• 5. Poluprovodničke memorije
• 6. Aritmetička kola
• 7. DA i AD konverzija, 473

O autoru

Dr Branko L. Dokić (1949.), redovni je profesor Elektrotehničkog fakulteta Univerziteta u Banja Luci. Diplomirao je 1982. godine na Fakultetu tehničkih nauka Univerziteta u Novom Sadu. Član je Akademije inženjerskih nauka Srbije. Objavio je preko stotinu naučnih i stručnih radova u međunarodnim časopisima i zbornicima nacionalnih i međunarodnih konferencija. Bio je koordinator većeg broja naučno-istraživačkih projekata i glavni projektant i konstruktor većeg broja elektronskih uređaja i sistema. Do sada je objavio sledeće knjige: Impulsni DC-DC pretvarači (1995.), Integrisana kola – digitalna i analogna (1999.), Energetska elektronika – pretvarači i regulatori (2000., 2007.), Energetska elektronika – zbirka riješenih zadataka (2006.) i Linearna integrisana kola (2012.).

Dokumentacija

• Sadržaj knjige (PDF)

Primena

Knjiga je namenjena elektroinženjerima, elektroinstalaterima, tehničarima održavanja, projektantima i studentima elektrotehnike. Pogodna je za samostalno učenje, kao priručnik za svakodnevni rad i kao dopunska literatura u nastavi.